Οδηγίες φροντίδας γύψων και ναρθηκών

Η τοποθέτηση ενός τραυματισμένου άκρου σε νάρθηκα ή σε κυκλοτερή γύψο, εκτός από ενόχληση και περιορισμό, προκαλεί και απορίες σχετικά με την φροντίδα τους, αλλά και με το τί επιτρέπεται και τί όχι.

Τι θα πρέπει να περιμένω όταν μου τοποθετούν έναν νάρθηκα ή έναν γύψο;

Αρχικά, αλλά και προαιρετικά, στο τραυματισμένο άκρο τοποθετείται μια ελαστική κάλτσα, ένα υλικό που μοιάζει με κανονική βαμβακερή κάλτσα, με σκοπό την ορθότερη εφαρμογή και την ομαλοποίηση των άκρων του γύψου (κυρίως στους συνθετικούς από fiberglass).

Κατόπιν τοποθετείται ένα στρώμα βαμβακερού επιδέσμου (ορθομπάν) που καλύπτει πλήρως και επαρκώς την περιοχή που θα τοποθετηθεί ο νάρθηκας ή ο γύψος.

Έπειτα τοποθετείται το υλικό που έχει επιλέξει ο ιατρός σας για την κατασκευή του γύψου. Αυτό μπορεί να είναι παραδοσιακός γύψος (γύψος των Παρισίων - Plaster of Paris) ή ρητίνη fiberglass. Το υλικό είναι συσκευασμένο σε ρολά και αφού εμβαπτιστεί σε χλιαρό νερό τοποθετείται με τρόπο ώστε να εφαρμόζει πλήρως.

Κατά την χημική αντίδραση που θα φέρει την σκλήρυνση του υλικού παράγεται θερμότητα και γι'αυτό υπάρχει ένα αίσθημα ζεστού, το οποίο παρέρχεται σε χρονικό διάστημα περίπου 5 -10 λεπτών έως ότου στεγνώσει και σκληρύνει ο γύψος ανεξάρτητα από το υλικό που χρησιμοποιήθηκε.

Εάν έχει τοποθετηθεί κυκλοτερής γύψος στο κάτω άκρο η διαδικασία στεγνώματος ολοκληρώνεται πλήρως μετά από 12 ώρες.

Μπορώ να πατήσω το νάρθηκα ή το γύψο και αν ναι πότε;

Οι νάρθηκες δεν είναι σε θέση να δεχθούν το βάρος του σώματος και γι' αυτό το λόγο δεν πρέπει να φορτίζονται. Έτσι για να βαδίσετε θα χρειαστείτε ένα ζευγάρι πατερίτσες ή ένα “Π”. Η βάδιση και η μερική φόρτιση επιτρέπεται με τους λειτουργικούς κηδεμόνες που υπάρχουν στο εμπόριο.

Με τους κυκλοτερείς γύψους του κάτω άκρου, ανεξαρτήτως υλικού, επιτρέπεται η βάδιση, όταν το συστήσει ο θεράπων ιατρός, αρκεί να έχει τοποθετηθεί ένα ειδικό τακούνι.

Τι πρέπει να προσέξω;

Δεν θα πρέπει να βρέξετε το γύψο ή το νάρθηκά σας. Αυτό γιατί το βαμβάκι που βρίσκεται από κάτω από το γύψο δεν θα στεγνώσει με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί βλάβη στο δέρμα σας η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση ή δερματίτιδα.

Εάν από λάθος βραχεί ο γύψος ή ο νάρθηκας χρησιμοποιήστε σεσουάρ για να τον στεγνώσετε προσέχοντας να μην τον κάψετε παραμένοντας, με το σεσουάρ, στο ίδιο σημείο για πολλή ώρα.

Όταν κάνετε μπάνιο ή ντούς χρησιμοποιήστε μια πλαστική σακούλα για καλύψετε το γύψο ή το νάρθηκα, κλείνοντάς την ερμητικά στο άκρο του γύψου. Απευθυνθείτε στα καταστήματα ορθοπαιδικών ειδών για τα ειδικά προϊόντα.

Μην ακουμπάτε το γύψο σας σε σκληρή επιφάνεια για πάνω από 30' , μπορεί να προκληθεί βλάβη στο δέρμα σας λόγω υπερβολικής πίεσης.

Κρατήστε όσο το δυνατόν περισσότερη ώρα το τραυματισμένο και ακινητοποιημένο άκρο σας πάνω από το επίπεδο της καρδιάς σας. Αυτό θα μειώσει το οίδημα και τον πόνο ιδίως τις πρώτες μέρες.

Μην εισάγετε αιχμηρά αντικείμενα όπως μολύβια, βελόνες πλεξίματος κλπ. μέσα στο γύψο ή το νάρθηκα, μπορεί να προκληθεί βλάβη στο δέρμα και δερματίτιδα ή μόλυνση.

Κινήστε συνεχώς τα δάκτυλα του ακινητοποιημένου άκρου. Η άσκηση βοηθά στη μείωση του οιδήματος και στην ίαση της βλάβης.

Χρησιμοποιήστε έναν ανεμιστήρα ή ένα σεσουάρ ρυθμισμένο στο κρύο, για να κρατήσετε το γύψο σας στεγνό και να αποφύγετε τη φαγούρα.

Εαν υπάρχουν οξύαιχμα άκρα στο γύψο ή στο νάρθηκα, χρησιμοποιήστε έναν νυχοκόπτη για να τα λειάνετε ή απευθυνθείτε στον ιατρό σας.

Ποια σημάδια θα με κάνουν να ανησυχήσω;

  • Εάν τα δάκτυλα του ακινητοποιημένου άκρου πρηστούν υπερβολικά ή μελανιάσουν
  • Εάν νιώθετε μούδιασμα και δυσκολεύεστε να κινήσετε τα δάκτυλα
  • Εάν νιώσετε υπερβολικό πόνο στην περιοχή.

ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΣΤΕ ΑΜΕΣΑ ΜΕ ΤΟΝ ΙΑΤΡΟ ΣΑΣ

Εάν νιώθετε το γύψο σας “σφικτό”: το οίδημα μπορεί να δώσει την αίσθηση του σφικτού γύψου. Σηκώστε το πάσχον άκρο λίγο πιο ψηλά από την καρδιά σας . Αν αυτό δεν αποδώσει επικοινωνήστε με τον ιατρό σας.

Εάν νιώθετε το γύψο ή το νάρθηκα χαλαρό: το οίδημα έχει υποχωρήσει με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζει καλά ο γύψος. Απευθυνθείτε στον ιατρό σας γιατί οι μικροκινήσεις που υπάρχουν στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να προκαλέσουν δερματικές βλάβες.

Εάν ο γύψος ή ο νάρθηκας φθαρεί ή σπάσει είναι πολύ πιθανόν να μην είναι πλέον επαρκής.

Απευθυνθείτε στον ιατρό σας.

Γύρισα το πόδιμου τι να κάνω;

Το διάστρεμμα της ποδοκνημικής είναι πολύ συχνός τραυματισμός, όχι μόνο στους αθλητές αλλά και στο γενικό πληθυσμό.

Συχνά η βαρύτητα του τραυματισμού υποτιμάται και ακόμη συχνότερα η αντιμετώπιση, ιδίως τις πρώτες ώρες είναι ανεπαρκής, γεγονότα που οδηγούν σε μακροχρόνιο πόνο και δυσκολία στη βάδιση. Αυτός είναι ένας πρακτικός οδηγός στην αντιμετώπιση των διαστρεμμάτων ποδοκνημικής

Η ευρύτερα χρησιμοποιούμενη περιγραφή είναι το "γύρισα το πόδι μου", φράση που περιγράφει έναν τραυματισμό με ανάσπαση ή κατάσπαση του έξω χείλους του ποδιού (eversion και inversion στην Αγγλική βιβλιογραφία) που είναι και η βασική κατηγοριοποίηση των τραυματισμών αυτών. Η κίνηση που γίνεται κατά τον τραυματισμό είναι σύνθετη και η πλήρης ανάλυσή της ξεπερνά τους σκοπούς του οδηγού αυτού.

Ανάλογα με τον μηχανισμό κάκωσης, διαφορετικοί σύνδεσμοι υπόκεινται σε stress που θα επιφέρει αντίστοιχου βαθμού κάκωση μέχρι και ρήξη. Εάν η βία που εξασκείται και κατά συνέπεια οι δυνάμεις που ενεργούν είναι αρκετά μεγάλες μπορεί να σημειωθεί και βλάβη στα οστά της περιοχής δηλαδή κάταγμα.

Έτσι σε περιπτώσεις όπου υπάρχει τραυματισμός με ανάσπαση του έξω χείλους του ποδιού ο έσω πλάγιος σύνδεσμος είναι εκείνος που πιο συχνά παρουσιάζει διάταση, δηλαδή μια βλάβη με αλλοίωση του μήκους των ινών ή και ρήξη.

Στους τραυματισμούς με κατάσπαση του έξω χείλους, που είναι και οι πιο συχνοί, το σύμπλεγμα του έξω πλαγίου συνδέσμου παρουσιάζει πρόβλημα.

Οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν συνοψίζονται στο αγγλικό ακρώνυμο RICE (Rest, Ice, Compression, Elevation) και περιλαμβάνουν τα εξής:

1. Ανάπαυση (Rest): Το σημαντικότερο κομμάτι της πρώιμης αντιμετώπισης μιας κάκωσης. Όσο λιγότερο πατήσει στο έδαφος το τραυματισμένο πόδι τις πρώτες μέρες, τόσο πιο σύντομα θα επέλθει η αποτακάσταση. Η χρήση βακτηριών (πατερίτσες) ή κάποιου άλλου βοηθήματος βάδισης είναι απαραίτητη.

2. Πάγος (Ice): Ο πάγος είναι απαραίτητος στην αντιμετώπιση των διαστρεμμάτων και γενικότερα όλων των κακώσεων, γιατί δρα κατά της φλεγμονής αλλά και περιορίζει το οίδημα με συνολικό αποτέλεσμα την μείωση του πόνου. Ο πάγος θα πρέπει να μπαίνει σε πλαστικά σακουλάκια και μετά να τυλίγεται με μια πετσέτα και όχι απ'ευθείας στο δέρμα. Χρήσιμα επίσης είναι και τα ειδικά επιθέματα του εμπορίου που μπαίνουν στην κατάψυξη.

3. Πιεστική επίδεση (Compression): Η επίδεση σε μορφή "8" στης ποδοκνημικής, με ελαστικό επίδεσμο είναι εξαιρετικά σημαντική γιατί προάγει την υποχώρηση του οιδήματος αλλά και την επούλωση των συνδέσμων. Ο πάγος μπορεί να τοποθετηθεί και πάνω από τη επίδεση.

4. Ανάρρωπη θέση (Elevation): Κατά την ανάπαυση, σημαντικό είναι το τραυματισμένο άκρο, να βρίσκεται λίγο πάνω από το επίπεδο της καρδιάς. Για τον λόγο αυτό όταν καθόμαστε ή όταν ξαπλώνουμε τοποθετούμε το τραυματισμένο πόδι πάνω από 1-2 μαξιλάρια. Έτσι θα αποτρέψουμε τον σχηματισμό παραπάνω οιδήματος που θα προκαλέσει μεγαλύτερο πόνο.

Πότε να απευθυνθώ στον ορθοπαιδικό μου;

Σε κάθε περίπτωση διαστρέμματος καλό θα είναι να επικοινωνήσετε με τον ιατρό σας. Εκείνος θα εκτιμήσει την αναγκαιότητα ή όχι ενός ακτινολογικού ελέγχου.

Στις περιπτώσεις όμως όπου ο πόνος είναι πολύ ισχυρός, υπάρχει μεγάλο οίδημα που σχηματίστηκε σε μικρό χρονικό διάστημα, το πάτημα του ποδιού και οι κινήσεις είναι αδύνατον να γίνουν ή παρατηρείτε κάποια παραμόρφωση επικοινωνήστε άμεσα με τον ορθοπαιδικό σας.

Σκολίωση και πόνοι στη μέση: Τρόποι αντιμετώπισης

Ερώτηση

Η κόρη μου είναι 11 χρονών, διαγνώστηκε με σκολίωση 20 μοιρών και μας συστήθηκε κηδεμόνας. Μπορείτε να μου πείτε τί νέο υπάρχει σχετικά με την σκολίωση και τη θεραπεία της;