ΡΗΞΗ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΧΙΑΣΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ
Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος είναι ένα βασικό ανατομικό στοιχείο που σταθεροποιεί την άρθρωση του γόνατος.
Μαζί με τον οπίσθιο χιαστό σύνδεσμο, βρίσκονται σε κεντρική θέση μέσα στην άρθρωση, και σε συνδυασμό με τους πλάγιους συνδέσμους (έσω και έξω πλάγιο) σταθεροποιούν και επιτρέπουν την ομαλή κίνηση του γονάτου.
Η κάκωση στο γόνατο που προκαλεί ρήξη χιαστού συνδέσμου μπορεί να είναι με επαφή ή χωρίς.
Σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει επαφή η κάκωση γίνεται σε απότομες αλλαγές κατεύθυνσης ή σε απότομες επιβραδύνσεις που επιφέρουν μια στροφική κάκωση.
Επίσης σε πτώσεις όπου υπάρχει μια πρόσθια μετακίνηση της κνήμης σε σχέση με τον μηρό (π.χ. πτώσεις σε άλματα στο σκι):
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει επαφή, γίνεται μια κάκωση που επιφέρει μια πρόσθια μετακίνηση της κνήμης ή μια κάκωση με κατεύθυνση από τα έσω προς τα έξω (π.χ. τάκλιν στο ποδόσφαιρο).
Συνήθως οι κακώσεις αυτές συμβαίνουν κατά την αθλητική δραστηριότητα ή σε τροχαία ατυχήματα.
Συχνά, οι ασθενείς με ρήξη προσθίου χιαστού, αναφέρει ότι άκουσαν ένα θόρυβο κατά την κάκωση.
Το συχνότερο σύμπτωμα είναι το οίδημα που προκαλείται από συγκέντρωση αίματος εντός της άρθρωσης και ο πόνος.
Σύντομα ο ασθενής μπορεί να περπατήσει και με την υποχώρηση του οιδήματος μπορεί να εμφανιστεί αίσθημα αστάθειας, η αίσθηση δηλαδή ότι το γόνατο “φεύγει”.
Η διάγνωση γίνεται με την λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού του μηχανισμού της κάκωσης, με την κλινική εξέταση που περιλαμβάνει ειδικά τεστ για τον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο.
Η υποψία που μπορεί να τεθεί με την κλινική εξέταση επιβεβαιώνεται με μαγνητική τομογραφία που είναι η απεικονιστική εξέταση εκλογής.
Η ρήξη προσθίου χιαστού μπορεί να αντιμετωπιστεί χειρουργικά σε συνδυασμό με ένα πρόγραμμα αποκατάστασης ή χωρίς χειρουργείο, με ένα πρόγραμμα αποκατάστασης.
Η απόφαση για τον τρόπο αντιμετώπισης εξαρτάται από την ηλικία, το επίπεδο δραστηριότητας και τις λειτουργικές απαιτήσεις από το γόνατο.
Γενικά προτείνεται η χειρουργική αποκατάσταση σε άτομα που θέλουν να έχουν έστω και απλή αθλητική δραστηριότητα, που έχουν αίσθημα αστάθειας, που έχουν και σύνοδες βλάβες (πχ ρήξη μηνίσκου, χόνδρινη βλάβη) ή αν έχει γίνει προσπάθεια συντηρητικής αντιμετώπισης και υπάρχει ακόμα αίσθημα αστάθειας.
Η μη χειρουργική αντιμετώπιση αυξάνει την πιθανότητα να εκδηλωθούν και άλλα προβλήματα όπως χρόνιος πόνος, ρήξη μηνίσκου ή βλάβη στο χόνδρο.
Η χειρουργική αντιμετώπιση της ρήξη προσθίου χιαστού περιλαμβάνει την ανακατασκευή του συνδέσμου με την χρήση ενός μοσχεύματος.
Το μόσχευμα αυτό λαμβάνεται από τον ίδιο τον ασθενή (αυτομόσχευμα) και μπορεί να είναι κομμάτι του τένοντα της επιγονατίδας ή οι τένοντες από δύο μύες που βρίσκονται στην οπίσθια πλευρά του μηρού (ισχνός και ημιτενοντώδης). Πιο σπάνια λαμβάνεται κομμάτι του τένοντα του τετρακεφάλου.
Η επέμβαση γίνεται αρθροσκοπικά δηλαδή εκτός από την τομή για την λήψη του μοσχεύματος, γίνονται δύο οπές στο γόνατο. Δια μέσω αυτών εισάγεται μία κάμερα στην άρθρωση και τα εργαλεία που επιτρέπουν την τοποθέτηση του μοσχεύματος στην καταλληλότερη θέση. Η όλη διαδικασία παρακολουθείται σε μία οθόνη υψηλής ευκρίνειας.
Συνήθως η παραμονή στο νοσοκομείο είναι για ένα βράδυ μετά την επέμβαση.
Η μετεγχειρητική αποκατάσταση περιλαμβάνει διάφορα στάδια. Τις πρώτες ημέρες οι ασθενείς φορούν έναν ειδικό κηδεμόνα που προστατεύει το γόνατο. Επίσης για κάποιες ημέρες βαδίζουν με πατερίτσες. Σκοπός τις πρώτες μέρες είναι ο έλεγχος του οιδήματος.
Σύντομα ξεκινούν οι ασκήσεις κάμψης και έκτασης στο γόνατο καθώς και οι ασκήσεις μυικής ενδυνάμωσης.
Μετά την αφαίρεση των ραμμάτων ξεκινά ένα σύνθετο πρόγραμμα αποκατάστασης σε συνεργασία με φυσικοθεραπευτή.
Η κολύμβηση επιτρέπεται την τρίτη με τέταρτη εβδομάδα μετά το χειρουργείο ενώ η οδήγηση μόλις ο ασθενής είναι σίγουρος ότι μπορεί με ασφάλεια να ελέγξει το αυτοκίνητό του.
Η επιστροφή σε αγωνιστικό επίπεδο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και υπολογίζεται στους 7 με 8 μήνες από τον τραυματισμό.
