ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ
Η ράχη όλων μας έχει φυσιολογικές καμπυλώσεις που συμβάλλουν στο σχήμα του κορμού. Η καμπύλη στη ράχη δίνει στρογγυλεμένο σχήμα στους ώμους μας ενω στη μέση υπάρχει μια μικρή καμπύλη προς τα εμπρος.
Όταν παρατηρήσουμε τον κορμό κάποιου από πίσω η σπονδυλική στήλη σχηματίζει μια ευθεία. Σε μερικά άτομα όμως το σχήμα της σπονδυλικής στήλης θυμίζει περισσότερο ένα “S” επειδή υπάρχει μια παραμόρφωση σε στροφή και προς τα πλάγια.
Η παραμόρφωση αυτή ονομάζεται Σκολίωση. Στην παιδική ηλικία η κατάστση αυτή παρουσίαζεται εξ’ισου σε αγόρια και κορίτσια.
Στην εφηβία όμως τα κορίτσια έχουν 5 με 8 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν σκολίωση και να χρειαστούν ιατρική παρακολούθηση.
Η ιδιοπαθής σκολίωση είναι κατάσταση με γενετικό υπόβαθρο, που σημαίνει ότι υπάρχει κάποιος βαθμός κληρονομικότητας.
Έτσι υπάρχει πιθανότητα σε μία οικογένεια να υπάρχει πάνω από μία περίπτωση σκολίωσης.
Οι ακριβείς αιτίες όμως για τις οποίες η σπονδυλική στήλη παρουσιάζει αυτή τη στροφικη παραμόρφωση παραμένουν άγνωστες. Για τον λόγο αυτό ονομάζεται ιδιοπαθής.
Πρώιμης εμφάνισης:
- Παιδική από 3 ετών
- Νεανική μεταξύ 4 και 9 ετών
Καθυστερημένης εμφάνισης:
- Εφηβική μεταξύ 10 και 17 ετών
- Εκφυλιστική σκολίωση ενηλίκων (οφείλεται σε εκφύλιση των μεσοπσονδυλίων δίσκων και των αρθρώσεων μεταξύ των σπονδύλων)
Η ιδιοπαθής σκολίωση ΔΕΝ παρουσιάζει πόνο ή κάποιο νευρολογικό σημείο όπως μούδιασμα ή αδυναμία.
Οι περισσότεροι ασθενείς ή οι γονείς παρατηρούν ένα από τα παρακάτω σημεία:
- Διαφορά στο ύψος των ωμοπλατών
- Διαφορά στο ύψος των ώμων
- Ασυμμετρία στο στήθος
- Ασυμμετρία στα τρίγωνα που σχηματίζει ο κορμός με τους βραχίονες
- Ασυμμετρία στη μέση
Σημαντικό ρόλο στη πρώιμη αναγνώριση του προβλήματος παίζουν οι προληπτικοί έλεγχοι, όπως και τα προγράμματα screening του πληθυσμού που γίνονται σε σχολεία.
Η διάγνωση της ιδιοπαθούς σκολιωσης γίναται μετά από έναν επιμελή κλινικό έλεγχο, λήψη ιστορικού συμπεριλαμβανομένου και του οικογενειακού ιστορικού για σκολίωση.
Κατά την κλινική εξέταση διενεργείται το τεστ της επίκυψης όπου ζητάμε από το παιδί να σκύψει προς τα εμπρός.
Έτσι μπορεί να αποκαλυφθεί αν υπάρχει ύβος , δηλαδή μία μονόπλευρη καμπούρα. Ενδεχομένως να χρειαστούν και ειδικές ακτινογραφίες που απεικονίζουν ολόκληρη την σπονδυλική στήλη.
Ο βαθμός της σκολίωσης εκτιμάται στις ειδικές ακτινογραφίες μετρώντας τη γωνία Cobb. Για να γίνει διάγνωση σκολίωσης η γωνία θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 10 μοίρες.Όσο μεγαλύτερη είναι η γωνία αυτή, τόσο βαρύτερη είναι και η σκολίωση.
Άνθρωποι με μια μετρίου βαθμού σκολίωση έχουν μια κανονικότατη ζωή. Δεν υπάρχει κανένας περιορισμός στις δραστηριότητες ούτε σε κάποιο άθλημα σε ασθενείς με σκολίωση.
Γυναίκες με σκολίωση έχουν κανονικές εγκυμοσύνες και οι ανησυχίες ότι η σκολίωση χειροτερέυει κατά την εγκυμοσύνη δεν έχουν βάση
Ασθενείς με μεγάλες γωνίες (45-50ο) έχουν την τάση να χειροτερεύσουν και επομένως να χρειαστούν κάποια παρέμβαση. Το περιθώριο ανάπτυξης είναι επίσης σημαντικό προγνωστικό στοιχείο αφού όσο πιο κοντά στην σκελετική ωρίμανση βρίσκεται ο ασθενής, τόσο λιγότερο περιμένουμε να εξελιχθεί η σκολίωση.
Η αντιμετώπιση της σκολιωσης είναι κατά βάση συντηρητική. Η τακτική παρακολούθηση και ενδεχομένως επαναλαμβανόμενοι ακτινολογικοί έλεγχοι ενδύκνειται σε μικρές γωνίες.
Προγράμματα φυσικοθεραπείας και ειδικών ασκήσεων (όπως το πρωτόκολλο PSSE) μπορεί να έχουν ευεργερτικά αποτελέσματα.
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν μεγάλες γωνίες ή γρήγορος ρυθμός επιδείνωσης μπορεί να χρειαστεί η κατασκευή ενός ειδικού κηδεμόνα.
Οι σύγχρονοι κηδεμόνες δεν έχουν καμμία σχέση με τους παλαιότερους. Συνήθως είναι πολύ λεπτοί, “κρύβονται” κάτω από τα ρούχα. Τα μέτρα για την κατασκευή λαμβάνονται με χρήση laser.
Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις μεγάλων γωνιών (άνω το 50 μοιρών) και γρήγορης επιδείνωσης ενδεχομένως να χρειστεί χειρουργικη επέμβαση σε εξειδικευμένο κέντρο.
Στο ιατρείο μας μπορεί να γίνει ο προληπτικός έλεγχος, η διάγνωση και η τακτική παρακολούθηση περιπτώσεων ιδιοπαθούς σκολίωσης.